Voordat we met Angelique van Lieshout hadden gesproken begrepen wij niet wat de link zou kunnen zijn tussen haar beroep ´Adviseur leren & Veranderen´ bij de NS en haar belangstelling voor rituele begeleiding bij afscheid. Na een boeiend gesprek in haar tuin, met een laat nazomer zonnetje, werd ons duidelijk welke passie deze twee werelden verbind.

Wat was als kind jouw droom?
Ik wist al heel vroeg, als jong meisje, dat ik iets wilde gaan doen met toneel, met stukjes schrijven en die opvoeren, met circusje spelen en met optreden. Optreden zit in me, ik moet regelmatig ´performen´! [Dit gaat ver, ook op haar eigen bruiloft kon ze dat niet laten!]

Hoe heeft dat vorm gekregen?
Na de middelbare school wist ik wel wat ik wilde, maar was ik nog niet ervaren genoeg voor de toneelschool. Toen heb ik eerst een vormingsjaar bij het Christelijk Cultureel Studiecentrum gevolgd in Den Haag. Een geweldig jaar, veel cultuur, veel lol en met deze ervaring opnieuw auditie gedaan. Ik ben toen aangenomen bij de “Academie voor Expressie door Woord en Gebaar” in Kampen en heb de opleiding ´Docent Drama´ gevolgd. [In 1986 is de kunstacademie gefuseerd met de Academie voor Expressie door Woord en Gebaar te Kampen en het Conservatorium te Zwolle tot de Hogeschool voor de Kunsten Constantijn Huygens, inmiddels valt dit onder de Hogeschool voor de Kunsten: www.ArtEZ.nl ].
Nadat ik was afgestudeerd heb ik 1,5 jaar in dit vakgebied gewerkt. Door een samenloop van omstandigheden – ik bleek 3x kansarm: vrouw, wonend in Friesland, veel werkloosheid dus, én met een kunstvakopleiding – kwam ik in aanmerking voor een omscholingstraject. Ik koos voor een opleiding als trainer – opleider in het bedrijfsleven en ik vond dat erg leuk. Na banen bij PTT Telecom en de Baak werk ik vanaf 1993 met veel plezier bij de NS, waar ik nu met een aantal collega´s verandertrajecten ontwikkel en begeleid.

Wat is het doel van die verandertrajecten?
Het doel heeft altijd te maken met de ambitie van NS: veilig en comfortabel vervoer bieden van deur tot deur. Achter die ambitie zit een hele wereld om dat waar te kunnen maken.
En binnen die ambitie werk ik dus aan gedragsverandering van teams.
Gedragsverandering houdt voor mij in dat je als mens in staat bent om ergens op een andere manier naar te kijken, te willen leren van je fouten en successen, en bereid bent andere, soms nog onbekende wegen te gaan. Daaruit ontstaat nieuw gedrag dat beklijft . Mijn rol daarin is dat ik mensen anders naar zichzelf laat kijken, luikjes in zichzelf laat openen, ze op een ander been zet of ze laat ontdekken wat ze tot nu toe niet over zichzelf kenden.

Hoe pak je dat dan aan?
Als ik de kernvraag helder heb (vaak de vraag achter de vraag) stel ik samen met de klant het gewenste eindresultaat vast; wat zie je mensen letterlijk doen in de gewenste situatie? Vervolgens begint het avontuur; de weg naar het resultaat ontstaat dan stap voor stap in nauwe samenwerking met de manager en zijn medewerkers.  Zij doen het zoveel mogelijk zelf, zelflerend, waarbij ik ondersteun. Ik zoek met hen naar een geschikte aanpak, waarin “ervaren” een belangrijke rol speelt. Zo hebben we als onderdeel van een traject gericht op het vergroten van de servicegevoeligheid een bezoek gebracht aan een dierentuin, om service zo eens van een heel andere kant te ervaren.

Kan je meer voorbeelden geven van wat je doet?
Ik ben ook projectleider van een leergang gericht op het behouden van inzetbaarheid van medewerkers. De leergang heet ´Ambities voor de toekomst´ en is gericht op hoger opgeleiden vanaf 45 jaar die al lange tijd bij NS werken. Zij zijn de dragers van de organisatie, en het is van groot belang dat ze dat nog zo lang mogelijk blijven, ook in een veranderende organisatie. Door de leergang doen ze nieuwe inspiratie op en blijven ze breed inzetbaar voor de organisatie. Een win win situatie voor zowel organisatie als medewerker.

Je bent actief bezig met leeftijdsfasen?
Inderdaad, met leeftijdsfasen én met loopbaanfasen. Met het programma ´Fit for the Future´ onderzoeken we hoe iemand in verschillende loopbaanfases zich ontwikkelt of juist stagneert. Door een gerichte onderzoeksmethode ontdekken we waar gezond functioneren, via inadequaat- en disfunctioneren kan doorschieten naar afhaken. Vaak wordt door organisaties pas in die fase van afhaken, wat gepaard gaat met langdurig ziekteverzuim, actie ondernomen en dat vinden wij te laat. Door vroegtijdige signalering van “haarscheurtjes” in bijvoorbeeld de motivatie, het welbevinden, of het leervermogen, kan er tijdig ingegrepen worden.

Mens en organisatie dus?
Ja, mijn focus ligt op het punt waar die twee elkaar ontmoeten. Mensen die werken met plezier, versterken van binnenuit de organisatie. Daarom hebben we ook een programma voor managers met hun uitvoerende medewerkers waarbij het erom gaat dat er tussen hen een open gesprek ontstaat over de toekomst van de medewerker. Nu eens niet over de roosters, de planning, de regeltjes, maar over waar die medewerker blij van wordt en hoe hij zelf zijn toekomst ziet. Zulke gesprekken zijn nog niet zo vanzelfsprekend.

Je bent gepassioneerd bezig met veranderen, wat is dan precies je passie?
Ik vind het uiterst boeiend om bezig te zijn met leren, met ontwikkelen en verder groeien. Mijn bijdrage aan dit fascinerende ontwikkelproces is faciliteren dat er geleerd wordt en mensen te verleiden zaken vanuit een ander perspectief te bekijken, want anders kijken biedt nieuwe kansen!

Hoe werkt dat, verleiden?
Verleiden is niet zo moeilijk als je aansluit bij de talenten van iemand, in plaats van wat hij of zij allemaal nog niet zo goed kan. Daarom werk ik ook graag met de test “Ontdek je sterke punten” van Buckingham & Clifton.

Welke talenten springen er bij jou uit?
Een talent, wat ik graag inzet, is humor. In situaties waarin we even niet weten hoe we verder moeten, zet ik het soms in als breekijzer. Dat werkt meestal lekker relativerend en zorgt voor nieuwe openingen.
Daarnaast kan ik snel associëren en dat helpt om de vragen die spelen in het bedrijfsleven te combineren met nieuwe invalshoeken.
Zo heb ik samen met Connie in der Maur een 3-daagse training ontwikkeld over ´Levenskunst en zingeving´. Een onderdeel daarvan is de workshop; “Uit de greep van het denken; je gevoel als kompas”. Deze workshop, waarin we werken met clownstechnieken, bieden we ook apart aan. Geweldig om te doen, niet alleen omdat twee van mijn passies hierin samen komen; maar ook omdat de deelnemers er zoveel plezier aan beleven.

Wat is het bijzondere aan theater voor jou?
Het bijzondere daarvan vind ik dat theater in een kort tijdsbestek een soms ingewikkeld thema inzichtelijk maakt. Het is een uitvergroting, een verheviging van de werkelijkheid, waardoor heel scherp wordt wat er onder de oppervlakte speelt én waardoor duidelijk wordt wat jouw aandeel als mens daarin is: accepteren, loslaten, kiezen, vergeven enzovoorts.
Het leven met al zijn facetten en ontwikkelmogelijkheden in een notendop dus.

Wat is het verbindend element tussen jouw werk als adviseur en je belangstelling voor ritueel afscheid nemen?
Ik ben geraakt door de kracht van rituelen, ook in de werksituatie. Nog steeds ontroerd geeft Angelique een voorbeeld vanuit haar praktijk bij de NS, waarbij 100 man in uniform een erehaag vormden ten afscheid van een overleden collega. Als er iemand overlijd, maar ook als bijvoorbeeld een vestiging moet sluiten, dan is dat een grote verandering en het helpt dan om middels een ritueel het afscheid ook goed te verwerken.

Vanuit mijn interesse voor rituelen heb ik een opleiding gedaan bij ´Het Moment´uit Hengelo. De opleiding heet “Ritueel begeleiden bij afscheid” en ik heb daar onder andere verschillende opvattingen rond de dood geleerd, maar ook de troostende kracht van rituelen en van het goed in gesprek zijn met nabestaanden. Daarnaast vooral ook het vormgeven aan afscheid, zodanig dat het mensen helpt in die moeilijke fase en daarna.
Opleidingsinstituut: Ritueel begeleiden bij afscheid (Instituut ´Het Moment´)

In een collectief van zeven vrouwen in Apeldoorn heb ik nu een ondersteunende rol en mogelijk ga ik er in de toekomst meer mee doen (er dient zich een droom aan, een cursuscentrum voor mensen die te maken krijgen met naderend afscheid….): www.uitvaartcollectief-stedendriehoek.nl

Hangen nog meer passie´s in de lucht?
Goed aangevoeld, ik ben ook gek op water, de zee en zeilen. Ook daar komt mijn leergierigheid en nieuwsgierigheid me van pas. Om met mijn gezin en vrienden een zeilvakantie in Kroatië mogelijk te maken moest een van ons een vaarbewijs halen: Uiteraard was ik dat.

Waar wordt jijzelf door geïnspireerd?
Naast theater, zeilen, de zee, en golfbrekers in de branding, vooral door mensen met passie, mensen die bevlogen zijn, die met liefde en lef hun dingen doen, zoals Manon Ossevoort met haar reis naar de Zuidpool. Maar het hoeft niet perse iets groots te zijn!

Films?
De film ´As it is in heaven´ is mijn topper, zingen vanuit het hart en een dirigent die zeer bevlogen werkt met een koor: geweldig en ontroerend.

Muziek?
Ik vind de muziek van Kurt Weill horend bij de toneelstukken van Bertolt Brecht erg aansprekend. Ik houd wel van dat episch theater en van die strijdliederen.

Angelique geeft daarnaast een mooi voorbeeld van theater in een gezongen lied: “Christmas card from a hooker in Minneapolis” gezongen door Tom Waits.

Nieuwsgierig: “Christmas card from a hooker in Minneapolis”

Ze vindt “Daughters” van John Mayer ontroerend door de fabuleuze kwaliteit van het gitaarspel. Luisteren: www.youtube.com/Daughters

Nog een opvallende: Uit de cabaret – theaterhoek natuurlijk: Maarten van Roozendaal met “Red mij niet” . Kun je zien als een moderne wat cynische variant op “mensch durf te leven” (ook prachtig).

Favoriete boek?
Absoluut het boek van Stephen Covey, boek: 7 Habits of highly effective people .

Dit boek maakt heel veel andere managementboeken en levenskunst boeken overbodig. De Engelse versie is beter dan de Nederlandse vertaling.

Doorgeven?

Gewoon contact opnemen via email en we kijken wat we kunnen afspreken.

Contactgegevens

Angelique van Lieshout

Email: acvls@telfort.nl